Jabłoń obsypana kwiatami wygląda zachwycająco, ale samo kwitnienie nie gwarantuje jeszcze obfitych zbiorów. Aby z kwiatów powstały zdrowe owoce, drzewo potrzebuje zapylenia, odpowiedniej ilości wody, składników pokarmowych, ochrony przed przymrozkami i chorobami. Wiosna to moment, w którym można zrobić naprawdę dużo, by zwiększyć szanse na udane plony.
Dlaczego jabłoń ma dużo kwiatów, ale nie zawsze dużo owoców?
Obfite kwitnienie jabłoni to bardzo dobry znak, ale między kwiatem a dojrzałym jabłkiem jest jeszcze kilka etapów. Najpierw musi dojść do zapylenia, później do zawiązania owocu, a następnie drzewo musi utrzymać zawiązki przez kolejne tygodnie.
Częstym zjawiskiem jest opadanie części młodych owoców. Nie zawsze oznacza to problem. Jabłoń naturalnie pozbywa się nadmiaru zawiązków, szczególnie gdy jest ich zbyt dużo w stosunku do możliwości drzewa. Dzięki temu pozostałe jabłka mogą być większe i lepiej wykształcone.
Problem zaczyna się wtedy, gdy kwiaty masowo opadają, nie widać zawiązków albo młode owoce brązowieją i zasychają. Przyczyną może być chłód, brak zapylaczy, susza, choroby, niewłaściwe nawożenie lub osłabienie drzewa po poprzednim sezonie.
Zadbaj o zapylanie, bo bez niego nie będzie owoców
Większość odmian jabłoni potrzebuje pyłku z innej odmiany, aby dobrze owocować. Oznacza to, że nawet pięknie kwitnące drzewo może dać mało jabłek, jeśli w pobliżu nie ma odpowiedniego zapylacza.
W ogrodzie najlepiej mieć co najmniej dwie różne odmiany jabłoni kwitnące w podobnym czasie. Dobrym rozwiązaniem jest też obecność jabłoni ozdobnych, które często świetnie sprawdzają się jako źródło pyłku. Jeśli w sąsiedztwie rosną inne jabłonie, również mogą pomóc, ale nie zawsze warto na to liczyć.
Ogromną rolę odgrywają owady zapylające. Pszczoły, trzmiele i dzikie zapylacze pracują najintensywniej przy dobrej pogodzie. Gdy podczas kwitnienia jest zimno, deszczowo lub wietrznie, zapylenie może być słabsze. Dlatego warto tworzyć w ogrodzie warunki przyjazne owadom: sadzić rośliny miododajne, unikać oprysków w czasie kwitnienia i zostawiać fragmenty ogrodu bardziej naturalne.
Nie opryskuj w czasie lotu pszczół
Podczas kwitnienia jabłoni trzeba zachować szczególną ostrożność z opryskami. Nie wykonuje się zabiegów środkami szkodliwymi dla owadów w czasie oblotu pszczół. Nawet preparaty dopuszczone do stosowania w ogrodach należy używać zgodnie z etykietą i najlepiej wieczorem, po zakończeniu aktywności zapylaczy.
Jeśli musisz wykonać zabieg przeciw chorobie, wybieraj preparaty przeznaczone do danego problemu i stosuj je tylko wtedy, gdy jest to potrzebne. Profilaktyka nie powinna oznaczać przypadkowego opryskiwania wszystkiego „na wszelki wypadek”. W przydomowym ogrodzie często wystarcza dobra higiena sadu, regularne cięcie, usuwanie porażonych liści i przewiewna korona.
Chroń kwiaty jabłoni przed przymrozkami
Wiosenne przymrozki są jedną z najczęstszych przyczyn utraty plonu. Kwiaty jabłoni są wrażliwe na spadki temperatury, szczególnie w fazie pełnego kwitnienia i tuż po nim. Uszkodzone kwiaty mogą brązowieć w środku, zasychać i nie zawiązywać owoców.
W małym ogrodzie można próbować ograniczyć szkody przez okrywanie młodych drzewek agrowłókniną na noc. Trzeba jednak zrobić to delikatnie, aby nie połamać kwiatów i pędów. Okrycie zdejmujemy rano, gdy temperatura wzrośnie, by owady miały dostęp do kwiatów.
Przy starszych drzewach okrywanie bywa nierealne. Wtedy najważniejsze jest dobre stanowisko. Jabłoni nie warto sadzić w zagłębieniach terenu, gdzie zbiera się zimne powietrze. Lepsze są miejsca słoneczne, przewiewne, ale osłonięte od silnych wiatrów.
Podlewanie w czasie kwitnienia i zawiązywania owoców
Wiosną łatwo zapomnieć o podlewaniu, bo gleba po zimie często wydaje się wilgotna. Jednak przy suchej pogodzie jabłoń może szybko odczuć niedobór wody, zwłaszcza na lekkich, piaszczystych ziemiach. Brak wilgoci w czasie kwitnienia i tuż po nim może ograniczyć zawiązywanie owoców.
Młode jabłonie podlewa się regularnie, szczególnie przez pierwsze lata po posadzeniu. Starsze drzewa mają głębszy system korzeniowy, ale w okresach suszy również mogą potrzebować wsparcia. Lepiej podlewać rzadziej, ale obficie, niż codziennie zwilżać tylko wierzchnią warstwę gleby.
Dobrym sposobem na zatrzymanie wilgoci jest ściółkowanie. Wokół drzewa można rozłożyć kompost, korę, zrębki, skoszoną trawę w cienkiej warstwie lub słomę. Ściółka ogranicza parowanie wody i poprawia warunki dla życia biologicznego gleby. Nie należy jednak dosypywać jej bezpośrednio do pnia, bo stała wilgoć przy korze sprzyja chorobom.
Nawożenie jabłoni po kwitnieniu
Jabłoń potrzebuje składników pokarmowych, ale nadmiar nawozu może zaszkodzić. Zbyt duża ilość azotu pobudza drzewo do wypuszczania liści i długich pędów kosztem owocowania. Owoce mogą być wtedy gorzej wybarwione, mniej trwałe, a drzewo bardziej podatne na choroby.
Najbezpieczniejszą podstawą nawożenia w ogrodzie jest kompost. Dostarcza składników stopniowo i poprawia strukturę gleby. Można rozsypać go w obrębie korony drzewa, lekko wymieszać z wierzchnią warstwą ziemi i podlać.
Jeśli gleba jest uboga, można sięgnąć po nawóz do drzew owocowych, ale zgodnie z dawkowaniem podanym przez producenta. Warto też raz na kilka lat sprawdzić odczyn gleby. Jabłonie najlepiej rosną w glebie lekko kwaśnej do obojętnej. Zbyt kwaśne podłoże utrudnia pobieranie części składników.
Przerzedzanie zawiązków – sposób na większe jabłka
Gdy jabłoń zakwitła wyjątkowo obficie i dobrze zawiązała owoce, może mieć ich zbyt dużo. Wtedy jabłka będą drobne, gałęzie mogą się wyginać, a drzewo osłabnie. Nadmierne owocowanie zwiększa też ryzyko przemiennego plonowania, czyli sytuacji, w której w jednym roku jabłek jest bardzo dużo, a w następnym prawie wcale.
Po naturalnym czerwcowym opadaniu zawiązków warto ocenić, ile owoców zostało na drzewie. Jeśli w jednym miejscu rośnie kilka małych jabłek, można zostawić jedno lub dwa najładniejsze, a resztę delikatnie usunąć. Dzięki temu pozostałe owoce mają więcej miejsca i składników do wzrostu.
Przerzedzanie jest szczególnie ważne u młodych drzewek. Lepiej pozwolić im wydać mniejszy plon, niż przeciążyć gałęzie i zahamować rozwój korony.
Cięcie po kwitnieniu – czy to dobry pomysł?
Najważniejsze cięcie jabłoni zwykle wykonuje się pod koniec zimy lub wczesną wiosną, zanim drzewo ruszy intensywnie z wegetacją. W czasie kwitnienia nie warto robić dużych cięć, bo można usunąć pędy z kwiatami i osłabić drzewo.
Po kwitnieniu można natomiast wykonać drobne korekty, jeśli zauważysz pędy chore, połamane, rosnące do środka korony albo silnie się krzyżujące. Korona powinna być przewiewna i dobrze doświetlona. To ogranicza rozwój chorób grzybowych i pomaga owocom dojrzewać równomiernie.
Latem można usuwać tzw. wilki, czyli silne, pionowe pędy wyrastające po intensywnym cięciu. Nie należy jednak ogołacać drzewa zbyt mocno, bo liście są potrzebne do odżywiania owoców.
Choroby, które mogą zniszczyć kwiaty i młode owoce
Jabłonie bywają atakowane przez parcha jabłoni, mączniaka jabłoni oraz choroby kory i drewna. Parch powoduje plamy na liściach i owocach, a przy silnym porażeniu osłabia całe drzewo. Mączniak objawia się białawym nalotem na młodych liściach i pędach, może też deformować rozwój.
Profilaktyka zaczyna się od wyboru odmian bardziej odpornych, właściwego cięcia i usuwania porażonych części roślin. Jesienią warto grabić opadłe liście, bo mogą być miejscem zimowania patogenów. W małym ogrodzie duże znaczenie ma również przewiewna korona i unikanie moczenia liści podczas podlewania.
Jeśli choroby pojawiają się co roku i są nasilone, warto skonsultować dobór środków ochrony z lokalnym sklepem ogrodniczym lub doradcą sadowniczym. Inaczej postępuje się przy pojedynczej jabłoni w ogrodzie, a inaczej w sadzie produkcyjnym.
Szkodniki atakujące jabłonie po kwitnieniu
Po kwitnieniu warto regularnie oglądać liście, pędy i młode owoce. Mszyce mogą powodować zwijanie liści i osłabienie młodych przyrostów. Owocówka jabłkóweczka odpowiada za robaczywienie jabłek, a inne szkodniki mogą uszkadzać zawiązki lub liście.
Przy niewielkiej liczbie mszyc można usuwać porażone fragmenty ręcznie albo spłukiwać kolonie wodą. Warto też wspierać naturalnych sprzymierzeńców, takich jak biedronki, złotooki i ptaki. Budki lęgowe, różnorodne rośliny i brak nadmiernej chemizacji pomagają utrzymać równowagę.
Przeciw owocówce często stosuje się pułapki feromonowe, które pomagają monitorować lot motyli. Dzięki temu łatwiej określić, kiedy ewentualny zabieg ma sens. Przypadkowe opryski wykonywane w złym terminie mogą być nieskuteczne.
Podeprzyj gałęzie, jeśli owoców jest dużo
Gdy zawiązków jest dużo, latem gałęzie mogą się mocno uginać. Dotyczy to zwłaszcza młodych drzew i odmian o dużych owocach. Zbyt duże obciążenie prowadzi do pękania konarów, a taka rana staje się bramą dla chorób.
Warto wcześniej przygotować podpory. Mogą to być drewniane tyczki z miękkim zabezpieczeniem w miejscu styku z gałęzią. Nie należy używać ostrego drutu ani cienkiego sznurka bez osłony, bo może uszkodzić korę.
Jeśli gałąź już zaczyna pękać, trzeba odciążyć ją z części owoców i zabezpieczyć ranę zgodnie z zasadami pielęgnacji drzew owocowych. Lepiej jednak zapobiegać niż ratować drzewo po uszkodzeniu.
Jak dbać o młodą jabłoń obsypaną kwiatami?
Młode drzewko może zakwitnąć obficie, ale nie zawsze powinno utrzymać dużo owoców. W pierwszych latach po posadzeniu ważniejszy jest rozwój korzeni i prawidłowa budowa korony. Zbyt duży plon może osłabić jabłoń i spowolnić jej wzrost.
Jeśli młoda jabłoń ma mnóstwo kwiatów, można zostawić tylko część zawiązków. Przy bardzo małym drzewku czasem lepiej usunąć większość owoców, aby roślina skupiła się na rozwoju. To może wydawać się stratą, ale w kolejnych latach drzewo zwykle odwdzięcza się lepszym plonowaniem.
Młode jabłonie trzeba też chronić przed konkurencją trawy. Darń rosnąca tuż przy pniu zabiera wodę i składniki pokarmowe. Wokół drzewa warto utrzymać wolny od chwastów krąg i ściółkować glebę.
Co robić, gdy kwiaty opadają masowo?
Jeśli po kwitnieniu na drzewie nie zostają prawie żadne zawiązki, trzeba poszukać przyczyny. Najpierw warto sprawdzić, czy w czasie kwitnienia nie było przymrozków. Uszkodzone kwiaty często mają ciemny środek. Kolejna możliwość to brak zapylacza lub mała aktywność owadów przy złej pogodzie.
Przyczyną może być też osłabienie drzewa. Jabłoń rosnąca w zbyt suchej glebie, w cieniu, na jałowym stanowisku albo po silnym ataku chorób może zakwitnąć, ale nie utrzymać owoców. Warto wtedy poprawić warunki: nawodnić, zasilić kompostem, prześwietlić koronę i zadbać o ochronę przed chorobami.
Jeśli problem powtarza się co roku, sprawdź odmianę. Niektóre jabłonie owocują lepiej w obecności konkretnych zapylaczy, a inne mają skłonność do przemiennego plonowania. Czasem najlepszym rozwiązaniem jest dosadzenie drugiej odmiany lub jabłoni ozdobnej kwitnącej w podobnym terminie.
Najważniejsze prace po przekwitnięciu jabłoni
Po kwitnieniu warto obserwować drzewo co kilka dni. Sprawdzaj, czy tworzą się zawiązki, czy liście są zdrowe, czy nie pojawiają się mszyce i czy gleba nie przesycha. To okres, w którym drobne zaniedbania szybko wpływają na późniejszy plon.
Najbardziej pomaga regularność. Lepiej często obejrzeć drzewo i szybko usunąć pierwszy problem niż reagować dopiero wtedy, gdy liście są mocno porażone, a owoce zaczynają opadać. Jabłoń nie wymaga codziennej pracy, ale potrzebuje uważnej pielęgnacji w odpowiednich momentach sezonu.
Dobrze prowadzona jabłoń, która ma dostęp do zapylaczy, odpowiednią ilość wody, zdrową koronę i niezbyt ciężki ładunek owoców, ma znacznie większą szansę wydać dorodne jabłka. Obfite kwitnienie jest pięknym początkiem, ale o sukcesie decyduje to, jak zadbasz o drzewko od wiosny do zbiorów.
Źródło: www.mtas.pl
