Termin zbioru ziemniaków nie jest taki sam dla każdej odmiany. Inaczej wykopuje się bardzo wczesne ziemniaki przeznaczone do szybkiego spożycia, a inaczej odmiany późniejsze, które mają trafić do przechowywania. Po jakim czasie od posadzenia zbiera się ziemniaki? W praktyce pierwsze bulwy można wykopywać już po około 60-70 dniach, natomiast późniejsze odmiany pozostają w polu znacznie dłużej. O właściwym momencie decydują przede wszystkim długość okresu wegetacji, wygląd naci oraz stan skórki bulw.
Po jakim czasie od posadzenia zbiera się ziemniaki?
Bardzo wczesne odmiany ziemniaków mogą być gotowe do pierwszego zbioru już po około 60-70 dniach od posadzenia. Wczesne odmiany potrzebują zwykle nieco więcej czasu, często około 70-90 dni.
Odmiany średnio wczesne mogą pozostawać w polu około 90-110 dni, natomiast późniejsze jeszcze dłużej. Dokładny termin zależy jednak nie tylko od odmiany, ale również od temperatury, wilgotności gleby, terminu sadzenia i przebiegu całego sezonu.
Nie warto więc kierować się wyłącznie kalendarzem. Ten sam ziemniak posadzony w dwóch różnych latach może osiągnąć dojrzałość w nieco innym momencie.
Kiedy wiadomo, że ziemniaki są do zbioru?
Najbardziej praktycznym sygnałem jest stan części nadziemnej rośliny. Gdy nać zaczyna żółknąć, zasychać i zamierać, oznacza to, że okres intensywnego wzrostu bulw zbliża się do końca.
W przypadku ziemniaków przeznaczonych do przechowywania warto dodatkowo sprawdzić skórkę. Dojrzała bulwa powinna mieć skórkę, która nie ściera się łatwo pod naciskiem palca. Jeśli skórka nadal jest bardzo delikatna i łatwo odchodzi, bulwy nie osiągnęły jeszcze pełnej dojrzałości przechowalniczej.
Przy ziemniakach młodych sytuacja wygląda inaczej. Można je wykopywać wcześniej, zanim nać całkowicie zaschnie, ponieważ liczy się przede wszystkim delikatna skórka i smak świeżych bulw.
Jak rozpoznać młode ziemniaki gotowe do wykopania?
Młode ziemniaki zbiera się przed pełną dojrzałością. Ich skórka jest cienka, delikatna i często można ją częściowo zetrzeć palcem. Bulwy są również bardziej podatne na uszkodzenia podczas wykopywania.
Jeśli zależy nam na pierwszym zbiorze do bezpośredniego spożycia, można delikatnie odkopać jedną roślinę i sprawdzić wielkość bulw. Jeżeli osiągnęły już oczekiwany rozmiar, można rozpocząć wykopywanie części plantacji.
Nie trzeba od razu usuwać całej uprawy. Przy małym ogrodzie wygodne jest sukcesywne wykopywanie ziemniaków w miarę potrzeb.
Ile dni potrzebują bardzo wczesne ziemniaki?
Bardzo wczesne odmiany są wybierane właśnie po to, aby uzyskać plon możliwie szybko. Przy sprzyjających warunkach pierwsze bulwy można zbierać po około dwóch miesiącach od posadzenia.
Nie oznacza to jednak, że po 60 dniach każda plantacja będzie gotowa. Chłodna wiosna, niedobór wody czy opóźnione wschody mogą spowolnić rozwój roślin.
W produkcji na bardzo wczesny zbiór stosuje się czasem podkiełkowane sadzeniaki i osłony, co pozwala przyspieszyć rozwój. W przydomowym ogrodzie często wystarcza po prostu wybór odpowiedniej odmiany i możliwie wczesny termin sadzenia przy odpowiedniej temperaturze gleby.
Kiedy wykopuje się ziemniaki na przechowywanie?
Ziemniaki przeznaczone do dłuższego przechowywania powinny być dobrze dojrzałe. Ich skórka musi być wyraźnie mocniejsza niż u młodych bulw, ponieważ ogranicza to straty wody oraz ryzyko uszkodzeń podczas zbioru i magazynowania.
Najlepiej wykopywać je po naturalnym zamieraniu naci albo po upływie odpowiedniego czasu od jej usunięcia. Dzięki temu skórka może się lepiej utrwalić.
Zbioru nie warto wykonywać w bardzo mokrej glebie. Przyklejona ziemia utrudnia ocenę bulw i zwiększa ryzyko uszkodzeń. Zbyt wilgotne ziemniaki gorzej nadają się również do bezpośredniego złożenia w miejscu przechowywania.
Czy trzeba czekać, aż nać całkowicie uschnie?
Nie zawsze. Przy zbiorze młodych ziemniaków absolutnie nie ma takiej potrzeby. Wtedy roślina może być jeszcze częściowo zielona.
Przy zbiorze na przechowanie zaschnięta nać jest natomiast ważnym sygnałem dojrzałości. Jeśli rośliny zakończyły wegetację, bulwy przestają intensywnie rosnąć i zaczynają osiągać odpowiedni stan do wykopania.
Warto jednak odróżnić naturalne żółknięcie od zamierania wywołanego chorobą. Jeśli nać szybko czernieje lub zasycha nierównomiernie, przyczyną może być problem zdrowotny, a nie zwykłe dojrzewanie.
Jak pogoda wpływa na termin zbioru?
Temperatura i opady mają duże znaczenie. W ciepłym sezonie z odpowiednią ilością wody rośliny mogą rozwijać się szybciej. Długotrwała susza może natomiast ograniczyć wzrost bulw i przyspieszyć zamieranie części nadziemnej.
Bardzo mokra jesień utrudnia sam zbiór. Gleba klei się do bulw i sprzętu, a ziemniaki są bardziej narażone na uszkodzenia mechaniczne.
Przy większych plantacjach rolnicy często czekają na kilka suchych dni, aby gleba miała lepsze warunki do pracy maszyn. W małym ogrodzie również warto unikać wykopywania bezpośrednio po intensywnym deszczu.
Czy późniejsze wykopanie daje większy plon?
Nie zawsze. Bulwy rosną intensywnie tylko do pewnego momentu. Po zakończeniu wegetacji dalsze pozostawienie ich w ziemi nie musi już zwiększać masy plonu.
Zbyt długie zwlekanie może natomiast zwiększyć ryzyko uszkodzeń przez szkodniki, choroby albo bardzo mokre warunki. Jesienią dochodzi również ryzyko spadków temperatury.
Najważniejsze jest więc trafienie w moment, kiedy bulwy są już odpowiednio dojrzałe, ale warunki glebowe nadal pozwalają na bezpieczny zbiór.
Jak sprawdzić dojrzałość skórki?
Najprościej wykopać kilka bulw z różnych miejsc i delikatnie potrzeć ich powierzchnię palcem. Jeśli skórka mocno trzyma się bulwy i nie schodzi łatwo, ziemniaki są lepiej przygotowane do zbioru na przechowanie.
Jeśli skórka jest jeszcze bardzo cienka i łatwo się ściera, warto dać roślinom trochę więcej czasu, o ile zdrowotność plantacji i pogoda na to pozwalają.
Nie należy wykonywać próby tylko na jednej bulwie. Różne części pola mogą dojrzewać nierównomiernie, szczególnie jeśli gleba i wilgotność są zróżnicowane.
Czy termin sadzenia ma znaczenie?
Tak. Im wcześniej ziemniaki zostaną posadzone w odpowiednio ogrzanej glebie, tym wcześniej mogą osiągnąć dojrzałość. Nie oznacza to jednak, że warto sadzić bardzo wcześnie do zimnej i mokrej ziemi.
Sadzeniaki potrzebują warunków umożliwiających prawidłowe kiełkowanie. Jeśli gleba jest zbyt chłodna, wschody się opóźnią, a ryzyko gnicia może wzrosnąć, dlatego w praktyce liczy się nie tylko data w kalendarzu, ale rzeczywiste warunki pogodowe. Dwa sezony z identycznym terminem sadzenia mogą dać różne terminy zbioru.
Kiedy wykopywać ziemniaki w przydomowym ogrodzie?
W małym ogrodzie można działać bardziej elastycznie niż na dużej plantacji. Jeśli potrzebujemy ziemniaków do obiadu, można wykopać pojedynczy krzak i sprawdzić, czy bulwy mają już odpowiedni rozmiar.
Przy odmianach wczesnych taki próbny zbiór można wykonać już około dwóch miesięcy po posadzeniu. Jeśli bulwy są jeszcze bardzo drobne, warto poczekać tydzień lub dwa.
Ziemniaki przeznaczone do przechowywania lepiej natomiast zostawić do pełniejszej dojrzałości i wykopać dopiero wtedy, gdy skórka stanie się bardziej odporna.
Jak wykopywać ziemniaki, żeby ich nie uszkodzić?
W ogrodzie najlepiej użyć wideł amerykańskich lub tradycyjnych wideł, wbijając je w ziemię w pewnej odległości od rośliny. Zbyt bliskie wbicie może przebić bulwy.
Po podważeniu ziemi warto przebrać ją ręcznie i zebrać również mniejsze ziemniaki. Część bulw może znajdować się nieco dalej od głównej łodygi.
Na większych plantacjach wykorzystuje się kopaczki lub kombajny ziemniaczane. Ich ustawienie powinno ograniczać uderzenia i uszkodzenia mechaniczne, szczególnie przy zbiorze przeznaczonym do długiego magazynowania.
Co zrobić z ziemniakami zaraz po zbiorze?
Świeżo wykopanych ziemniaków przeznaczonych do przechowywania nie warto od razu szczelnie zamykać w workach. Najpierw powinny obeschnąć i zostać oczyszczone z nadmiaru ziemi.
Nie należy ich jednak długo pozostawiać w pełnym słońcu. Światło może powodować zielenienie bulw i zwiększanie zawartości glikoalkaloidów.
Uszkodzone, przecięte lub chore bulwy warto oddzielić od zdrowych. Takie ziemniaki nie nadają się do długiego magazynowania i mogą pogorszyć stan pozostałej partii.
Jak przechowywać ziemniaki po wykopaniu?
Do przechowywania najlepiej wybierać zdrowe, nieuszkodzone i dobrze dojrzałe bulwy. Miejsce powinno być ciemne, chłodne i mieć odpowiednią wentylację.
Światło jest niewskazane, ponieważ sprzyja zielenieniu. Zbyt wysoka temperatura przyspiesza natomiast kiełkowanie i utratę jakości.
Nie należy przechowywać ziemniaków w szczelnych plastikowych workach bez dostępu powietrza. Lepsze są skrzynki, przewiewne pojemniki lub inne rozwiązania umożliwiające cyrkulację.
Czy ziemniaki można zbierać po deszczu?
Można, ale zwykle nie jest to najlepszy moment. Mokra ziemia mocniej przykleja się do bulw, a sama praca jest trudniejsza.
Jeżeli prognoza pozwala, warto poczekać, aż powierzchnia gleby trochę przeschnie. Ułatwi to oczyszczanie ziemniaków i zmniejszy ryzyko ich oblepienia błotem.
Przy bardzo późnym terminie lub ryzyku pogorszenia pogody nie zawsze można jednak czekać. Wtedy ważniejsze może być zebranie plonu przed nadejściem długotrwałych opadów.
Co może przyspieszyć lub opóźnić dojrzewanie?
Największe znaczenie ma genetyka odmiany. Bardzo wczesne ziemniaki naturalnie kończą wegetację szybciej niż odmiany przeznaczone do późniejszego zbioru.
Na tempo wpływają również temperatura, woda, żyzność gleby i zdrowotność roślin. Niedobór wilgoci może ograniczyć przyrost bulw, a choroby liści skrócić okres aktywnej wegetacji.
Zbyt późne nawożenie dużymi dawkami azotu może natomiast przedłużać rozwój części nadziemnej i opóźniać dojrzewanie. Dlatego termin zbioru jest efektem całego przebiegu uprawy, a nie tylko liczby dni od sadzenia.
Po jakim czasie warto zrobić pierwszy próbny wykop?
Przy bardzo wczesnych odmianach można zacząć sprawdzać bulwy po około 60 dniach. Nie trzeba wtedy wykopywać całego rzędu. Wystarczy ostrożnie odsłonić jeden krzak.
Jeśli ziemniaki mają odpowiedni rozmiar, można rozpocząć sukcesywny zbiór. Jeśli większość jest nadal bardzo mała, warto poczekać kolejne 7-14 dni.
Po jakim czasie od posadzenia zbiera się ziemniaki? Najwcześniejsze odmiany można zacząć wykopywać po około 60-70 dniach, natomiast odmiany średnie i późne wymagają odpowiednio dłuższego okresu wegetacji. Najpewniejszym sposobem jest połączenie informacji o odmianie z obserwacją naci oraz sprawdzeniem wielkości bulw i trwałości ich skórki.
Źródło: www.mtas.pl
