Maliny to jedne z najchętniej uprawianych krzewów owocowych w przydomowych ogrodach. Kuszą smakiem, intensywnym aromatem i możliwością zbierania świeżych owoców prosto z krzaka przez wiele tygodni. Wiele osób uważa jednak, że maliny rosną praktycznie same i nie wymagają większej pielęgnacji. To właśnie dlatego początkujący ogrodnicy często szybko zauważają problemy z chorobami, słabym owocowaniem albo nadmiernym rozrastaniem się roślin.
Prawidłowe sadzenie i prowadzenie malin ma ogromny wpływ na późniejsze plony. Odpowiednie stanowisko, cięcie oraz podwiązywanie pędów sprawiają, że krzewy pozostają zdrowe i wydają smaczne owoce przez wiele lat. Warto więc wiedzieć, jak poprawnie rozpocząć uprawę malin i jakich błędów unikać.
Jakie maliny wybrać do ogrodu?
Przed sadzeniem warto zdecydować, jaki typ malin najlepiej sprawdzi się w ogrodzie. Najpopularniejsze są dwa rodzaje:
- maliny letnie,
- maliny jesienne powtarzające owocowanie.
Maliny letnie owocują na pędach dwuletnich, najczęściej w czerwcu i lipcu. Dają zwykle bardzo obfite plony, ale wymagają nieco innego cięcia.
Maliny jesienne owocują na pędach jednorocznych i często wydają owoce od sierpnia aż do pierwszych przymrozków. Są szczególnie popularne wśród początkujących ogrodników, ponieważ łatwiej je prowadzić.
Przy wyborze odmiany warto zwrócić uwagę na:
- odporność na choroby,
- termin owocowania,
- wielkość owoców,
- odporność na mróz,
- siłę wzrostu.
Gdzie najlepiej sadzić maliny?
Maliny najlepiej rosną w miejscach:
- słonecznych,
- przewiewnych,
- osłoniętych od silnego wiatru,
- z żyzną i przepuszczalną glebą.
Im więcej słońca, tym owoce są zwykle słodsze i lepiej dojrzewają.
Nie należy sadzić malin:
- w podmokłych miejscach,
- na ciężkiej glinie,
- w głębokim cieniu,
- tam, gdzie wcześniej rosły chore maliny lub jeżyny.
Zbyt wilgotna gleba zwiększa ryzyko chorób korzeni oraz gnicia roślin.
Jaka ziemia będzie najlepsza dla malin?
Maliny najlepiej rozwijają się w podłożu:
- próchnicznym,
- lekko kwaśnym,
- umiarkowanie wilgotnym,
- bogatym w składniki odżywcze.
Przed sadzeniem warto wzbogacić ziemię:
- kompostem,
- dobrze rozłożonym obornikiem,
- ziemią ogrodową wysokiej jakości.
Bardzo ważne jest także dokładne usunięcie chwastów przed założeniem plantacji lub grządki.
Kiedy sadzić maliny?
Maliny można sadzić:
- jesienią,
- wczesną wiosną.
Wielu ogrodników uważa, że najlepszym terminem jest jesień, ponieważ rośliny mają wtedy czas dobrze się ukorzenić przed rozpoczęciem sezonu wegetacyjnego.
Wiosenne sadzenie również daje dobre efekty, ale wymaga bardziej regularnego podlewania młodych sadzonek.
Jak sadzić maliny krok po kroku?
Prawidłowe sadzenie ma ogromny wpływ na późniejszy rozwój krzewów.
Najlepiej:
- Wykopać dołek większy od bryły korzeniowej.
- Delikatnie rozłożyć korzenie.
- Umieścić sadzonkę na odpowiedniej głębokości.
- Zasypać żyzną ziemią.
- Obficie podlać.
- Skrócić pędy po posadzeniu.
Maliny zwykle sadzi się w rzędach, zachowując odpowiednie odstępy:
- około 40–60 cm między roślinami,
- około 1,5–2 metrów między rzędami.
Dzięki temu krzewy mają lepszy dostęp do światła i powietrza.
Dlaczego prowadzenie malin jest tak ważne?
Maliny bardzo szybko się rozrastają. Bez odpowiedniego prowadzenia pędy zaczynają się pokładać, plątać i utrudniają zbiór owoców.
Dobrze prowadzone krzewy:
- lepiej owocują,
- rzadziej chorują,
- są łatwiejsze w pielęgnacji,
- mają lepszy dostęp do światła.
Najczęściej stosuje się system podpór z drutami lub palikami.
Jak podwiązywać maliny?
Pędy malin są dość cienkie i pod ciężarem owoców mogą się wyginać.
Do podwiązywania wykorzystuje się:
- druty rozciągnięte między słupkami,
- bambusowe tyczki,
- specjalne podpory ogrodnicze.
Pędy najlepiej przywiązywać luźno, aby ich nie uszkodzić.
Dzięki podporom:
- owoce są czystsze,
- rośliny lepiej schną po deszczu,
- łatwiej zbierać maliny,
- zmniejsza się ryzyko chorób grzybowych.
Jak podlewać maliny?
Maliny mają stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego źle znoszą suszę.
Największe zapotrzebowanie na wodę pojawia się:
- podczas wzrostu owoców,
- w czasie upałów,
- po posadzeniu młodych roślin.
Najlepiej podlewać:
- rzadziej, ale obficie,
- bez moczenia liści,
- rano lub wieczorem.
Przesuszenie gleby może powodować:
- drobne owoce,
- słabsze plonowanie,
- opadanie owoców.
Jak nawozić maliny?
Regularne nawożenie pomaga utrzymać zdrowe i silne krzewy.
Najczęściej stosuje się:
- kompost,
- obornik,
- nawozy do roślin owocowych,
- nawozy organiczne.
Wiosną maliny potrzebują składników wspierających wzrost pędów i liści, natomiast latem większe znaczenie mają:
- potas,
- fosfor.
Nie należy przesadzać z nawozami azotowymi, ponieważ mogą powodować nadmierny wzrost zielonych części kosztem owoców.
Jak ciąć maliny?
Cięcie malin to jeden z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych. Sposób cięcia zależy od rodzaju malin.
Maliny letnie:
- po owocowaniu usuwa się stare pędy dwuletnie,
- pozostawia młode pędy na kolejny sezon.
Maliny jesienne:
- najczęściej ścina się nisko przy ziemi późną jesienią lub wczesną wiosną.
Regularne cięcie:
- poprawia owocowanie,
- ogranicza choroby,
- ułatwia pielęgnację,
- odmładza krzewy.
Jakie choroby najczęściej atakują maliny?
Maliny mogą być podatne na choroby grzybowe, szczególnie przy dużej wilgotności i zbyt gęstym sadzeniu.
Najczęściej pojawiają się:
- szara pleśń,
- zamieranie pędów,
- rdza malin,
- choroby korzeni.
Aby ograniczyć ryzyko problemów, warto:
- regularnie ciąć rośliny,
- usuwać chore pędy,
- zapewnić przewiewność,
- nie przelewać malin.
Czy maliny mocno się rozrastają?
Tak. To jedna z cech, która potrafi zaskoczyć początkujących ogrodników.
Maliny tworzą liczne odrosty korzeniowe i mogą szybko zajmować kolejne części ogrodu.
Aby ograniczyć rozrastanie:
- stosuje się bariery korzeniowe,
- regularnie usuwa się odrosty,
- prowadzi rośliny w wyznaczonych rzędach.
Kontrola wzrostu jest szczególnie ważna w małych ogrodach.
Kiedy zbierać maliny?
Dojrzałe owoce powinny:
- mieć intensywny kolor,
- łatwo odchodzić od dna kwiatowego,
- być miękkie i aromatyczne.
Maliny najlepiej zbierać:
- rano,
- w suchy dzień,
- regularnie co kilka dni.
Owoce są delikatne i szybko się psują, dlatego warto je szybko spożyć lub przetworzyć.
Dlaczego maliny słabo owocują?
Przyczyn może być kilka.
Najczęściej problemy wynikają z:
- braku słońca,
- niewłaściwego cięcia,
- przesuszenia,
- niedoboru składników pokarmowych,
- zbyt gęstego sadzenia,
- chorób.
Czasami słabe owocowanie pojawia się także przy starych i zaniedbanych krzewach.
Czy warto uprawiać maliny w ogrodzie?
Zdecydowanie tak. Maliny należą do najbardziej wdzięcznych krzewów owocowych i przy odpowiedniej pielęgnacji potrafią obficie owocować przez wiele lat.
Własne owoce mają ogromną zaletę:
- są świeże,
- aromatyczne,
- można je jeść prosto z krzaka,
- świetnie nadają się do przetworów.
Prawidłowo prowadzone maliny nie są bardzo trudne w uprawie, a satysfakcja z pierwszych własnych zbiorów potrafi zachęcić do dalszego rozwijania ogrodu owocowego.
Źródło: www.mtas.pl
