Jesień kojarzy się z dojrzewającymi sadami pełnymi kolorowych jabłek, jednak sezon zbiorów rozpoczyna się znacznie wcześniej, niż wielu osobom się wydaje. Pierwsze owoce trafiają do skrzynek już w środku lata, natomiast ostatnie odmiany zbiera się nawet pod koniec października. Odpowiedni termin ma ogromny wpływ na smak, trwałość oraz możliwość przechowywania owoców. Warto wiedzieć, kiedy rozpoczynają się zbiory poszczególnych odmian i po czym rozpoznać, że jabłka osiągnęły właściwą dojrzałość.
Kiedy zaczyna się zbiór jabłek?
Termin zbioru zależy przede wszystkim od odmiany oraz przebiegu pogody w danym roku. Najwcześniejsze odmiany dojrzewają już w lipcu, jednak główny sezon zbiorów przypada od końca sierpnia do października. W Polsce większość sadowników rozpoczyna intensywne zbiory we wrześniu, kiedy dojrzewają najpopularniejsze odmiany deserowe i przeznaczone do przechowywania.
Na termin wpływa również region kraju. W cieplejszych częściach Polski owoce dojrzewają zwykle kilka lub kilkanaście dni wcześniej niż w chłodniejszych rejonach.
Sadownicy nie kierują się wyłącznie kalendarzem. Oceniają także stopień wybarwienia skórki, twardość miąższu, łatwość odrywania owocu od gałęzi oraz stopień dojrzałości nasion.
Kiedy pierwsze jabłka w Polsce?
Pierwsze krajowe jabłka pojawiają się zazwyczaj w drugiej połowie lipca. Są to przede wszystkim bardzo wczesne odmiany letnie, takie jak Oliwka Inflancka (Papierówka), Early Geneva czy Piros. Owoce te charakteryzują się delikatnym miąższem, cienką skórką i soczystym smakiem.
Nie nadają się jednak do długiego przechowywania. Najlepiej smakują świeżo po zbiorze i zwykle powinny zostać spożyte w ciągu kilku lub kilkunastu dni.
Od sierpnia oferta krajowych sadów szybko się poszerza o kolejne odmiany dojrzewające latem.
Jak rozpoznać, że jabłka są gotowe do zbioru?
Nie zawsze intensywny kolor oznacza pełną dojrzałość. Doświadczeni sadownicy zwracają uwagę na kilka cech jednocześnie.
Najważniejsze oznaki dojrzałości to:
- łatwe odrywanie owocu od krótkopędu po lekkim uniesieniu,
- charakterystyczne wybarwienie skórki dla danej odmiany,
- brązowe lub ciemnobrązowe pestki,
- odpowiednia jędrność miąższu.
Zbyt wczesny zbiór powoduje, że owoce są mniej aromatyczne i słabiej wybarwione. Z kolei zbyt późne pozostawienie jabłek na drzewie może prowadzić do ich opadania i skrócenia okresu przechowywania.
Jak przebiega zbiór jabłek?
Większość jabłek deserowych nadal zbierana jest ręcznie. Owoce delikatnie odrywa się od gałęzi, starając się nie uszkodzić skórki ani szypułki. Nawet niewielkie obtłuczenia mogą przyspieszyć psucie się jabłek podczas magazynowania.
Do zbiorów wykorzystuje się specjalne torby sadownicze oraz skrzyniopalety, które ograniczają ryzyko uszkodzeń mechanicznych.
W dużych gospodarstwach coraz częściej stosowane są platformy sadownicze ułatwiające pracę oraz zwiększające wydajność zbiorów.
Kiedy się zbiera późne jabłka?
Późne odmiany dojrzewają najczęściej od końca września do drugiej połowy października.
Do tej grupy należą między innymi:
- Idared,
- Ligol,
- Gloster,
- Golden Delicious,
- Red Jonaprince,
- Szampion w późniejszych terminach zbioru.
To właśnie te odmiany najlepiej nadają się do wielomiesięcznego przechowywania w chłodniach z kontrolowaną atmosferą. Przy odpowiednich warunkach wiele z nich zachowuje wysoką jakość aż do wiosny.
Jakie jabłka w październiku?
Październik to jeden z najbogatszych miesięcy pod względem dostępności odmian. Na drzewach dojrzewają wtedy liczne jabłka jesienne oraz zimowe, które charakteryzują się wysoką trwałością.
W październiku najczęściej zbierane są:
- Ligol,
- Idared,
- Gloster,
- Golden Delicious,
- Red Jonaprince,
- Fuji,
- Mutsu.
Owoce zebrane w tym okresie często trafiają do przechowalni, dzięki czemu można kupować polskie jabłka jeszcze przez wiele miesięcy po zakończeniu zbiorów.
Dlaczego termin zbioru jest tak ważny?
Odpowiedni moment zbioru wpływa na smak, jędrność oraz trwałość owoców. Jabłka przeznaczone do długiego przechowywania zbiera się zwykle w stadium dojrzałości zbiorczej, czyli nieco wcześniej niż osiągną pełną dojrzałość konsumpcyjną.
Podczas przechowywania zachodzą naturalne procesy dojrzewania, dzięki którym owoce stają się bardziej aromatyczne i słodsze.
Zbyt późny zbiór może prowadzić do szybkiego mięknięcia miąższu oraz większej podatności na choroby przechowalnicze.
Jaki jest najlepszy miesiąc na zakup jabłek?
Dla większości konsumentów najlepszym okresem jest wrzesień oraz październik. W tym czasie dostępny jest największy wybór świeżo zebranych krajowych odmian. Owoce są wtedy najbardziej aromatyczne, soczyste i zwykle osiągają korzystne ceny dzięki dużej podaży.
Jesienią można wybierać zarówno odmiany przeznaczone do bezpośredniego spożycia, jak i jabłka idealne do szarlotek, soków czy przetworów.
Dzięki nowoczesnym metodom przechowywania dobrej jakości polskie jabłka są dostępne również zimą i wiosną, jednak właśnie okres bezpośrednio po zbiorach zapewnia największą różnorodność.
Jak przechowywać świeżo zebrane jabłka?
Nie wszystkie odmiany nadają się do długiego magazynowania. Jabłka letnie najlepiej spożyć możliwie szybko, ponieważ już po kilkunastu dniach zaczynają tracić jędrność.
Natomiast odmiany jesienne i zimowe najlepiej przechowywać w chłodnym, ciemnym oraz dobrze wentylowanym miejscu.
Optymalna temperatura wynosi zwykle od 1 do 4°C, a wilgotność powietrza powinna być stosunkowo wysoka. Dzięki temu owoce wolniej tracą wodę i dłużej zachowują świeżość.
Nie należy przechowywać uszkodzonych jabłek razem ze zdrowymi, ponieważ mogą przyspieszać rozwój chorób i psucie pozostałych owoców.
Jak prawidłowo zbierać jabłka, aby dłużej zachowały świeżość?
Nieprawidłowy sposób zbioru może znacząco skrócić trwałość owoców.
Do najczęściej popełnianych błędów należą:
- zbyt wczesne zrywanie jabłek,
- pozostawienie owoców na drzewie zbyt długo,
- rzucanie jabłek do skrzynek,
- zbieranie mokrych owoców podczas deszczu.
Każde uszkodzenie skórki zwiększa ryzyko gnicia oraz pogorszenia jakości podczas przechowywania.
Dlaczego warto kupować jabłka w sezonie?
Jabłka zebrane w odpowiednim terminie wyróżniają się najlepszym smakiem, wysoką zawartością witamin i naturalnym aromatem. Jesienią wybór odmian jest największy, a owoce trafiają do sprzedaży bezpośrednio po zbiorach.
Znajomość terminów dojrzewania poszczególnych odmian pozwala łatwiej wybrać jabłka odpowiednie do jedzenia na surowo, pieczenia, przygotowania soków czy długiego przechowywania. Dzięki temu można przez wiele miesięcy cieszyć się smakiem świeżych polskich jabłek i w pełni wykorzystać bogactwo krajowych sadów.
Źródło: www.mtas.pl
